را آثار مانند كهنه خائيده اوست و محلل و مسخّن و نوشانيدن در يك روز سه درم تا يك هفته جهت درد ورك و طلائ او جهت اكله و نواصير چشم و رفع دردهائ بارده بدنى و زايل نمودن قوبا و قمل مجرب است و قدر شربت از مغز او تا ده مثقال و مضر محرورين و مصلحش خشخاش و بدل مغز گردگان حبة الخضرا به وزن او و بدل روغن او روغن سداب جوزبوا به فارسى جوزبويا و بهندى جائفل و جائپهل نامند ثمر درخت هندى است و درخت او به قدر انار و بهترين او تازه و خوش‌بو و تند است كه خطوط سياه داشته باشد در دوم گرم خشك و گويند خشكى او در سيوم است قابض و مفرح و مقوى معده و فم آن و مرى و جگر و حافظ حرارت غريزى و هاضم و جهت صلابت جگر و سپرز و اورام بارده آن ضمادا و با روغنها جهت اوجاع بارده و كرى گوش و اكتحال او جهت تقويت باصره و جرب و سبل نافع و قدر شربتش تا دو مثقال و قوتش تا سه سال باقيست و مضر شش و مصلحش عسل و مصدع محرورين و مصلحش كشنيز و بسيار خوردن او مورث حمق و مضر جگر و مصلح او بنفشه و بدلش بسباسه چائ خطائى نبات است برگش مايل به بنفشجى گرم باعتدال و تر و گويند در آخر دوم گرم و در وسط آن خشك ملين و منضج و مقوى هاضمه و ارواح و قوى و معده و باه و ضماد پخته او جهت اورام صلبه و تسكين درد بواسير نافع و مضر معده بارد و رطب و مصلحش باديان خطائى و رازيانه است و قدر شربتش تا نيم درم چوب چينى بيخيست معروف بهترين او قطعهائ بزرگ املس سرخ نيمرنگ است كه دردى باشد و بىگره و بىكرم و شاخ جهانيده بود كرم زده او ضعيف العمل است و مركب القوى و مايل بحرارت و يبوست او زياده بر حرارت او و بغايت مجفف رطوبات غريبه و ملطف و محلل مواد غليظه و مدر بول و عرق است و منوم و مفتح سده و منقى خون و روح از كثافات و با قوت قابضه و ملين صلابات و سريع النفوذ در عمق بدن و مقوى اعضاء رئيسه و تناسل و باه و حرارت غريزى و معده و در بروز كردن حصبه و در توالد و تناسل مكرر در تجربه صاحب تحفه درآمده و به جهت علت آتشك و جذام و در رفع جميع علل سوداوى